+32 (0)10 24 80 69

Instrument. Een lofzang op de identiteit

Instrument

Een lofzang op de identiteit.

iStock_000009546939Medium

Kasàlà is het bejubelen van iemands identiteit. Deze kunst uit de Afrikaanse mondelinge traditie houdt in dat men iemand anders of zichzelf bewierookt. De bloem strelitzia is het symbool van Kasàlà: een innerlijke vlam die oplaait, een verscheidenheid aan kleuren en een opheffing van de grenzen.

Voor een Cartesiaans denkend persoon is het moeilijk te begrijpen wat men verstaat onder ontwaken van het potentieel, in gang zetten, of innerlijke rijkdommen. En als deze concepten in de praktijk worden toegepast, zorgen ze voor nog meer onduidelijkheid. Jean Kabuta, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Gent en stichter van de vzw Kasàlà, toont ons hoe we onze innerlijke krachten kunnen doen ontwaken. Al meer dan 20 jaar bestudeert hij één van de centrale elementen van de Afrikaanse retoriek.

Zelfrespect

“Ik gebruik Kasàlà als instrument voor ontwikkeling. Het is een uiting van lof voor iemand anders of voor young man looks ahead. rear view.jezelf in geschreven of gesproken vorm. Als vertrekpunt gaat men ervan uit dat iedereen in meer of mindere mate beschadigd is. In Afrika hebben de slavenhandel, de kolonisatie en dictaturen diepe sporen nagelaten in de identiteit. Deze opeenvolgende gebeurtenissen hebben voor een negatief zelfbeeld gezorgd. Ik vroeg mij af hoe ik dit beeld kon omkeren. Hoe kan ik mensen hun zelfrespect vergroten en hen hun eigen toekomst in handen laten nemen?” Jean Kabuta vond inspiratie in de wortels van zijn cultuur. “Ik werd me bewust van de kracht die Kasàlà met zich meebrengt. Het is ongelooflijk om te zien wat voor een effect het teweegbrengt als mensen hun eigen krachten begrijpen, en als je ze op een positieve manier een nieuwe plaats geeft in hun omgeving. We hebben bijvoorbeeld heel wat vernederde vrouwen kunnen helpen door hen te leren of eraan te herinneren dat ze waardevol zijn, dat ze iets betekenen. Ook hebben we gemerkt dat er op de plaatsen waar we de methode hebben toegepast, een aantal handelingen, zoals bedelen, verdwenen.”

Van Zuid naar Noord

De initiatieven van Jean Kabuta en zijn team hebben het instrument een universele dimensie gegeven. Onlangs was hij nog aanwezig op de top van de Franstalige gemeenschappen in Kinshasa. Ook buiten de Afrikaanse context werden al sterke resultaten vastgesteld. “Onze organisatie wil deze kunst verspreiden zodat er zo veel mogelijk mensen voordeel uit kunnen halen. Zelfrespect verhogen is een meerwaarde voor iedereen. Deze boodschap is goed aangekomen. Zo geven we binnenkort een opleiding aan 800 medewerkers van een groot Bel20-bedrijf. Ook in Canada zijn specialisten in de pedagogie van de Universiteit van Québec in Rimouski nieuwe instrumenten aan het ontwikkelen die nog gebruiksvriendelijker zijn.” Natuurlijk wordt ook het ontwikkelingswerk niet vergeten. “Als ngo’s ervoor openstaan en bescheiden genoeg zijn om te erkennen dat er ook efficiënte technieken uit Afrika kunnen komen, willen wij graag onze ervaringen delen.”

mann mit ausgestreckten armenEen nieuwe mens

Uiteindelijk is de grootste troef van dit instrument zijn indrukwekkende slaagpercentage. “Ik gebruik het al meer dan 20 jaar en het werkt nog altijd! De emoties die vrijkomen liegen er niet om. Het geloof dat de mens in essentie de macht heeft om zijn eigen leven te leiden, doet wonderen. Wat ik eigenlijk wil bereiken is niet de ontwikkeling van Afrika of een ander deel van de wereld. Ik wil meehelpen aan de ontwikkeling van een nieuwe mens, onafhankelijk van nationaliteit, status of rijkdom. Ik geloof dat we andere manieren kunnen vinden om samen te leven, in een grotere mensheid.”

 

RENAUD DEWORST

Hoe werkt het ?

 

Van Senegal tot Zuid-Afrika, heel Sub-Saharisch Afrika kent en beoefent deze kunst. In Congo wordt ze Kasàlà genoemd. Kasàlà zet iemands kwaliteiten, geschiedenis en banden met de anderen en zijn omgeving in de verf.

Oorsprong

In zijn traditionele vorm wordt de tekst opgesteld rond de naam van een persoon. In eerste instantie de eigennaam van een persoon, maar ook plaatsnamen worden gebruikt, of namen die naar de voorouders, cultuur of bevolkingsgroep verwijzen. Sommige kunstenaars halen er zelfs voorwerpen of ora en fauna bij.

Uitvergroten en bejubelen

Het basisprincipe is dat men de eigenschappen die men ontdekt benadrukt door te overdrijven of ze zelfs buiten proportie voor te stellen. Door zich sterk uit te drukken geeft men meer gewicht aan wat gezegd wordt. Door de bejubelde persoon te bewonderen, geven we hem een centrale plaats.

De persoon

In zijn meer universele vorm verbindt Kasàlà voordelen aan karaktertrekken, individuele prestaties en intermenselijke relaties, aan alle kenmerken die de identiteit van een persoon vormen. De bedoeling is vooral om kwaliteiten op te sommen.

Effecten

Deze geconcentreerde dosis vriendelijkheid, deze erkenning van de persoon geeft bijna automatisch een boost aan het zelfvertrouwen en versterkt de daadkracht.

De sterktes

– Het instrument is uitermate ef ciënt. De reacties zijn innerlijk voelbaar en uiterlijk zichtbaar.

– Het lokt een verantwoordelijkheidsgevoel uit. Het fatalisme verdwijnt en een besef van verantwoordelijkheid voor toekomstige levensplannen komt in de plaats.

– Door zijn universele karakter kan het instrument overal ingezet worden en zonder materiële investering.

– Kasàlà gebeurt meestal in het openbaar. Daardoor wordt het instrument makkelijk verspreid. Bovendien zorgt het publieke karakter voor een sociale controle, waardoor de duurzaamheid van de actie verzekerd wordt.

De beperkingen

– In sommige gevallen zet Kasàlà enkel het pro- ces in gang. Daarom is individuele begeleiding aangewezen, wat een grote persoonlijke investe- ring vereist.

– Al beweert het instrument universeel te zijn, toch moet het aan de context worden aangepast. Het gaat altijd om iemands sterktes, maar afhankelijk van de omgeving en de gangbare manier van doen kan het wat moeilijker liggen.

Getuigenissen

Roger Kabeya, Jurist en Expert

« Dit instrument zou veel meer verspreid moeten worden en ingepast in onze dagelijkse gewoonten. In Congo ontbreekt er duidelijk een middenklasse: ofwel ben je rijk, ofwel ben je arm. Kasàlà overtuigt iedereen ervan dat hij waardevol is en dat de gemeenschap op hem mag rekenen. We hebben allemaal redenen om te geloven dat we iets kunnen bijdragen aan de maatschappij of dat we tot meer in staat zijn dan we al hebben laten zien. Het is een andere manier om naar het leven te kijken, via de eigen cultuur. Ik zou zelfs durven stellen dat Kasàlà een instrument kan zijn in dienst van de veiligheid en de vrede waaraan de regio van de Grote Meren zo nood heeft. »

Laurence Delperdange, Animatrice

« Ik gebruik Kasàlà in de gevangenis van Nijvel. De bedoeling is dat de gevangenen hun zelf beeld kunnen opbouwen met de hulp van zelf bejubeling. De binding met het ‘zelf’ is heel sterk bij Kasàlà en dat is niet altijd eenvoudig in een gevangeniscontext: ze hebben niet de gewoonte om over zichzelf te spreken. Maar beetje bij beetje laten de positieve resultaten zich voelen. Voor hen die de workshop volgen,
is het een klein moment van geluk waarin ze zichzelf terugvinden.»

de Kasàlà van Kasàlà

Ik ben

KASÀLÀ

Ik verenig vrouwen en mannen

Die het woord van het hart spreken.

Ze bevrijden en verspreiden

de Kasàlà,

Deze scheppende adem

Van Afrikaanse inspiratie

Transformeert in de diepte

Het magma van onze schaduwen

In creatief en warm licht.

Mijn verlangen, mijn bestaansreden?

Dat overal en bij iedereen

Waardigheid op de voorgrond komt

Verbindt, zich verheft en zich verspreidt.

Martine Dory